= <= /TD>

<= /TD>

Hoofdmenu:

Home RUG Nieuws =


Huidige sectie: Nieuws Sectiemenu: Universitaire = Agenda Persberichten=20 Kort=20 nieuws Opinie=20 & Kennisdebat TV-programma= =20 AdamsAppel Alumnimagazine=20 Broerstraat 5 Studium=20 Generale Universiteitskrant=20 (UK)

Inhoud van de pagina:

English = |=20 Nederlands

Godsdienst veel belangrijker dan = politiek=20 bij natievorming in negentiende eeuw

09 februari 2009

Niet politiek, maar kerk en religie vormden in de = negentiende eeuw de kern van het maatschappelijk leven. = Orthodox=20 protestanten cre=C3=ABerden een eigen burgerschapsideaal, = waarin kerk en=20 natie centraal stonden. Dat blijkt uit onderzoek door = Annemarie=20 Houkes, die op 19 februari promoveert aan de = Rijksuniversiteit=20 Groningen. =E2=80=9CHet moderne maatschappelijke leven in = Nederland is=20 eerder geworteld in religie dan politiek.=E2=80=9D =

De invloed van kerk en geloof overtrof in de negentiende = eeuw die=20 van staat en politiek. Dat blijkt uit onderzoek van = historica=20 Annemarie Houkes, die in haar proefschrift Christelijke=20 vaderlanders. Godsdienst, burgerschap en de Nederlandse = natie,=20 1850-1900, laat zien hoe kerk en religie de kern = vormden van=20 het maatschappelijk leven in die periode.

Christelijke vaderlanders

In haar onderzoek brengt Houkes een groep protestanten in = beeld=20 die bijna vergeten is, maar rond 1900 ruim een derde van de=20 Nederlandse bevolking uitmaakte: de hervormden. Zij vormden = met de=20 later afgesplitste gereformeerden de kern van een brede = christelijke=20 volksbeweging die van 1848 tot 1900 een bepalende rol = speelde in de=20 ontwikkeling van de betrokkenheid van Nederlanders bij het = openbare=20 leven. Deze beweging van orthodox protestanten zette zich af = tegen=20 de liberale voorstelling en inrichting van de Nederlandse = natie en=20 cre=C3=ABerde een eigen burgerschapsideaal, waarin kerk, = geloof en de=20 natie centraal stonden. =E2=80=9CDe christelijke identiteit = was de basis=20 waarop orthodoxe protestanten deelnamen aan het publieke = leven=E2=80=9D,=20 aldus Houkes, die voor dit burgerschapsideaal de term = =E2=80=98christelijk=20 vaderlanderschap=E2=80=99 hanteert. Dat is een andere = invulling van het=20 woord =E2=80=98burger=E2=80=99, een begrip dat wordt = geassocieerd met staat en=20 politiek.

Negentiende-eeuws Pinkpop

Christelijke vaderlanders gaven uiting aan hun = maatschappelijke=20 betrokkenheid door zich actief bezig te houden met zending,=20 evangelisatie en sociaal werk. Dat manifesteerde zich in het = =E2=80=98redden=E2=80=99 van de medemens: armen, dronkaards, = prostituees en=20 niet-gelovigen. Politiek stond daarbij niet voorop. In de = loop van=20 de tweede helft van de negentiende eeuw ontwikkelden deze = orthodox=20 protestanten zich tot een brede, nationale christelijke = beweging.=20 Een belangrijke rol hierbij speelden de zogenaamde = zendingsfeesten:=20 grote zomerse manifestaties =E2=80=93 eigenlijk het best = vergelijkbaar met=20 moderne festivals als Lowlands of Pinkop =E2=80=93 waar = duizenden=20 protestanten uit het hele land bij elkaar kwamen.

Overdreven aandacht voor Kuyper

Dat deze volksbeweging lang onzichtbaar is gebleven, komt = volgens=20 Houkes door de overdreven aandacht die de gereformeerden en = hun=20 invloedrijke voorman Abraham Kuyper in de geschiedschrijving = hebben=20 gekregen. De gereformeerden, die slechts acht procent van de = bevolking uitmaakten, kenden na hun afsplitsing van de = Nederlandse=20 Hervormde Kerk in 1886 een sterke drang om zich te = legitimeren.=20 =E2=80=9CKuyper heeft zich tegen alles en iedereen afgezet = om zijn eigen=20 gereformeerde groep te legitimeren=E2=80=9D, zegt Houkes. = Politiek was=20 daarbij een belangrijk middel voor Kuyper, wiens visie tot = op de dag=20 van vandaag een bepalende invloed heeft op=20 historici.

Integratie gelovige burgers

Houkes=E2=80=99 onderzoek toont aan dat het moderne = maatschappelijke=20 leven in Nederland eerder geworteld is in religie dan = politiek. Dit=20 inzicht helpt volgens haar de rol van religie in de huidige=20 samenleving te begrijpen. =E2=80=9CIn het publieke debat = wordt de scheiding=20 van kerk en staat te vaak verward met de scheiding van = geloof en=20 politiek. Wat je ook van godsdienst vindt, het speelt een = rol in het=20 publieke leven. Wordt dit ontkend, dan kan het de deelname = en=20 integratie van gelovige burgers in het publieke leven = ernstig in de=20 weg staan.=E2=80=9D

Curriculum vitae

Annemarie Houkes (Erica, 1978) studeerde geschiedenis aan = de=20 Rijksuniversiteit Groningen. Van 2001 tot 2005 was ze als = AIO=20 verbonden aan de vakgroep Nieuwste Geschiedenis van de RUG. = Sinds=20 2006 werkt ze als projectmanager voor de TU Delft en Delft = Top Tech,=20 het instituut voor postdoctorale opleidingen van de TU. = Houkes=20 promoveert donderdag 19 februari bij prof.dr. H. te = Velde op=20 het proefschrift =E2=80=9CChristelijke vaderlanders. = Godsdienst, burgerschap=20 en de Nederlandse natie, 1850-1900.=E2=80=9D Uitgeverij = Wereldbibliotheek=20 geeft een handelseditie uit.

Informatie

Contact: Annemarie Houkes, tel. (015) 278 1631, a.houkes@delft-toptech.nl=20

Datum:

09 februari 2009 10:32

Laatst gewijzigd:

Associatieve links:

Religion=20 much more important than politics in nation-building in = the=20 nineteenth century

Home RUG Nieuws =

Naar=20 boven =